گیربکس که به آن جعبهدنده نیز گفته میشود، وظیفه انتقال قدرت به موتور را برعهده دارد. به طور کلی گیربکس محفظه‌ای است که دارای چرخ دهنده‌های فراوانی است و بدون در نظر گرفتن نوع آن قادر به کنترل قدرت و سرعت موتور است. در گیربکس اتومات این وظایف کاملاً خودکار شده‌اند. در هنگام کار با گیربکس اتوماتیک تنها کافی است که دنده را در حالت Drive قرار دهید. ساختار این قطعات به گونه‌ای است که در صورت خرابی باید به متخصصان حرفه ای مراجعه کنید. تعمیرگاه ماهر یکی از مراکز تخصصی به حساب میآید که از دانش و مهارت فوق العاده ای در این زمینه برخوردار است.
اجزای سازنده گیربکس اتوماتیک
نمونه‌های قدیمی گیربکس مجموعه‌های بزرگی از چرخ دهنده‌ها و میله‌هایی بودند که ارتباط میان دندهها را برقرار می‌کردند. گیربکس‌های اتوماتیک نیز دارای اجزایی هستند که با یک همکاری منسجم و مناسب قادر به کنترل و هدایت قدرت موتور هستند. اگر هریک از این اجزا دچار نقص شوند، کار گیربکس اتومات متوقف میشود و خودرو کار نمیکند. در ادامه برخی از مهم‌ترین اجزای سازنده این قطعه را معرفی خواهیم کرد. برخی از این اجزا مانند چرخ‌دنده‌ها در نمونه‌های اتومات حذف نشده‌اند و با قدرت گذشته کار می‌کنند. در واقع خودکار شدن این قطعه بیشتر در عملکرد آن رخ‌داده است.
چرخ‌دنده
هر دو نمونه گیربکس‌های اتوماتیک و دستی دارای چرخ‌دنده‌هایی هستند که به وسیله آنها قادر به کنترل و هدایت سرعت و قدرت موتور هستند. اگرچه ظاهر چرخ‌دنده‌ها در نمونه‌های خودکار تغییرات چندانی نداشته است اما تعداد، قدرت، سرعت و عملکرد آنها بهینه‌شده است. در نمونه‌های اولیه گیربکس اتوماتیک تولیدکنندگان با محدودیت در این زمینه مواجه بودند و تنها قادر به تولید سه یا چهار دنده بودند. اما امروزه تعداد این دندهها به حدود نه یا ده عدد رسیده است. تعداد بالانشان دهنده توان بالای موتورها در ارائه سرعت و شتابهای گسترده‌تری هستند. نوع جدید چرخ‌دنده‌ها و عملکرد ویژه آنها سبب شده است که گیربکس اتومات در کارآمدترین وضعیت خود باشد.
نوع چرخ‌دنده‌های استفاده‌شده در گیربکس‌های اتوماتیک به شکل سیاره‌ای هستند. طراحی این دندهها به گونه‌ای است که از ۴ دنده متفاوت تشکیل شده‌اند. در مرکز آن چرخ‌دنده‌هایی به شکل خورشید قرار گرفته‌اند. چرخ‌دنده‌ای که مثلثی شکل است به نام حمل‌کننده سیاره‌ای معروف است و چرخ‌دنده خورشیدی را درون خود دارد. چرخ‌دنده توسط شیارهایی به سه چرخ‌دنده سیاره‌ای مرتبط میشوند. در نهایت تمام چرخ‌دنده‌ها درون حلقه دنده قرار می‌گیرند. ارتباط میان چرخ‌دنده‌ها از طریق شیارهای آنها انجام میشود و انواع حرکت‌ها را از خود نشان میدهد. این مجموعه توان و قدرت موتور را جهت ایجاد پنج دنده جلو و یک دنده‌عقب فراهم میکند.
تورک کانورتر
حتماً می‌دانید که در اتومبیلهای مجهز به گیربکس اتوماتیک کلاچ وجود ندارد. بنابراین وظایف آن به قطعه‌ای به نام تورک کانورتر محول شده است. موتور، گیربکس و چرخ‌ها از مهم‌ترین اجزای ماشین هستند که باید ارتباطات مطلوبی با یکدیگر داشته باشند. در صورت قطع ارتباط میان هریک از اجزا خودرو کار نمیکند. برقراری ارتباط میان قطعات و بهبود کارایی سیستم به عهده تورک کانورتر است. بروز هرگونه اختلال در قطعه، کار گیربکس‌های اتوماتیک را مختل میکند و باعث از کار افتادن خودرو میشود. البته در این وضعیت ماشین روشن میشود اما امکان به جلو راندن آن وجود ندارد.
سنسورها
سنسور از جمله جدیدترین تکنولوژی‌هایی است که در گیربکس‌های اتوماتیک به کار گرفته میشود. سنسورها عملکردهای متنوع سیستم را زیر نظر می‌گیرند و سرعت چرخ‌ها و موتور را اندازه گیر‌ی می‌کنند. در نتیجه اطلاعاتی را در اختیار گیربکس اتوماتیک قرار میدهند که جهت کارایی بیشتر خودرو استفاده میشود. اطلاعات نشان میدهد که به‌کارگیری کدام دنده مناسب‌تر است. واحدهای کنترل کننده گیرنده‌های متنوعی را در بخش‌های مختلف دارند. بخشی از سنسورها جهت اندازه گیر‌ی سرعت ورودی و خروجی تعبیه شده‌اند. سوئیچ خنثی نیز از دیگر بخش‌های سنسور است که جهت بالا بردن ایمنی دستگاه به کار گرفته میشود.
حالتهای مختلف گیربکس
نمونه‌های قدیمی گیربکس‌ها دارای بخش‌های مختلفی بودند که نوع دنده را مشخص می‌کرد. اما در گیربکس‌های اتوماتیک این قسمت ها وجود ندارد. در عوض گیربکس‌های مدرن دارای حالتهای مختلفی هستند که توسط راننده مشخص میشوند. حالت پارک، معکوس، خنثی و درایو از جمله وضعیت‌های مختلفی هستند که با قراردادن شرایط خودرو در هر یک از آنها هدایت خودرو را به عهده خواهید داشت. در شرایط ویژه زمانی که قصد پارک کردن خودرو را دارید یا می‌خواهید از دنده‌عقب استفاده کنید، گیربکس اتوماتیک را در شرایط مختلف قرار می‌دهید. اما اگر می‌خواهید به جلو حرکت کنید سیستم را در حالت درایو می‌گذارید و زمانی که هیچ‌یک از اقدامات مذکور مدنظر نباشد، آن را در حالت خنثی قرار دهید.
گیربکس اتومات چگونه کار میکند؟
گیربکس دارای اجزای مختلفی است که به وسیله آنها کنترل سرعت و قدرت موتور را برعهده دارد. حسگرها نوع دنده موردنیاز را تشخیص میدهند و گیربکس‌های اتوماتیک از فشار روغن جهت تعویض دنده استفاده می‌کنند. مبدل گشتاور نیز به موتور اجازه نمی‌دهد که از حداکثر توان خود استفاده کند. بنابراین در شرایط مختلف، سرعت‌ها و قدرت‌های متنوع موتور به کار گرفته میشود. این موضوع سبب میشود که توان موتور حفظ شود و از آن جهت به‌کارگیری سرعت‌ها و شتابهای مختلفی استفاده شود. موتور طی یک برنامه منظم و به وسیله قطعات مختلفی با گیربکس اتوماتیک ارتباط برقرار میکند و قدرت موردنیاز خود را برآورده میکند.
عملکرد سه قطعه به نام‌های توربین، پروانه و استاتور کارایی گیربکس اتومات را تعیین میکند. این قطعات که به شکل فن هستند در سیالی به نام مایع انتقال قرار گرفته‌اند. پروانه به انتهای میل لنگ موتور، توربین به شافت ورودی انتقال متصل شده‌اند و استاتور میان این دو قرار گرفته است. هنگامی که موتور فعالیت میکند، میل لنگ می چرخد و پروانه نیز سیال را به حرکت در می‌آورد. استاتور حرکت سیال را میان دو قطعه دیگر هدایت میکند و انرژی سیال باعث چرخیدن توربین میشود. انرژی از طریق شافت به چرخ‌دنده‌ها و سپس به دیفرانسیل منتقل میشود. این بخش انرژی را مدیریت کرده و مقدار موردنیاز را به هر چرخ منتقل میکند.
مزیت‌های بهره‌مندی از گیربکس اتوماتیک
بسیاری از خودروهای امروزی از فناوری گیربکس اتومات استفاده می‌کنند. وجود این قابلیت باعث شده است که خودرو از مزیت‌های بسیاری برخوردار شود. توجه داشته باشید که اگرچه مزایای بهره‌مندی از گیربکس‌های اتوماتیک بسیار بیشتر است اما دارای جنبه‌های منفی نیز هستند. اینکه انتخاب شما استفاده از کدام مدل از گیربکس‌ها است، تا اندازه زیادی به سلیقه، سبک رانندگی و نیازهای شما بستگی دارد. معمولاً کاربران این مدل خودروها شرایط جاده‌ها و سرعتهای موردنیاز خود را بررسی می‌کنند و در نهایت تصمیم می‌گیرند. در ادامه برخی از مزیت ها را اشاره خواهیم کرد.
رانندگی آسان
در نمونه‌های قدیمی گیربکس‌ها قطعه‌ای به نام کلاچ وجود داشت. کلاچ کاربرد زیادی داشت و رانندگان تقریباً جهت انجام هر اقدامی باید از کلاچ استفاده می‌کردند. اما گیربکس اتوماتیک امکانی را به خودروهای جدید افزوده است که بر اساس آن کار با خودرو بسیار آسان شده است. در واقع عملیات تعویض دندهها یکی از پردردسرترین کارهای مربوط به رانندگی به حساب می‌آمد. با حذف شدن این فرایند بسیاری از راننده‌ها احساس آرامش و راحتی بیشتری را در هنگام رانندگی تجربه می‌کنند. امروزه نیازی به استفاده از کلاچ نیست زیرا عملیات تعویض دندهها به صورت خودکار توسط گیربکس اتومات انجام میشود. عملکرد خودکار جهت رانندگی در ترافیک و شرایطی که حرکت خودرو آهسته است، بسیار کارآمد است. خودکار بودن تعویض دندهها باعث نرم شدن چرخ‌دنده‌ها میشود و سواری دلپذیری را به ارمغان می‌آورد.
کاهش یافتن خرابیهای خودرو
با توجه به استفاده فراوان از کلاچ در گیربکس‌های قدیمی، گاهاً پیش می‌آمد که کلاچ دیرتر گرفته می‌شد یا استفاده از آن فراموش می‌شد. این مسئله در طولانی‌مدت خسارت‌های سنگینی را به جعبهدنده وارد می‌کرد. با حذف عملیات تعویض دنده و قطعه کلاچ عملاً احتمال رخداد خرابیها به صفر رسیده است. بنابراین بسیاری از نقص‌های رایج در سیستم همچون لگدزدن‌های ناشی از ایراد در گیربکس و خرابیهای چرخ‌دنده‌ها کاهش یافته است. با کم شدن میزان خرابیهای خودرو از جمله قطعاتی مانند گیربکس اتوماتیک، در بسیاری از هزینه‌ها نیز صرفه‌جویی میشود.
مناسب جهت رانندگی‌های شهری
رانندگی کردن در شهر نیاز به تعویض دنده فراوانی دارد. بنابراین اگر تمایل دارید از خودرو دنده اتومات خود در شهر استفاده کنید، خرید این نوع خودروها گزینه عالی و کارآمدی به حساب میآید. با توجه به ترافیک موجود در شهر به سرعت‌ها و قدرت‌های مختلفی احتیاج است. بنابراین مجبور به تعویض دنده به صورت مداوم می‌شوید که اصلاً به نفع شما نیست. زیرا درگیری خشن و مداوم چرخ‌دنده‌ها و همچنین استفاده همیشگی از کلاچ، خرابیها را در حد قابل ملاحظه‌ای افزایش میدهد. بنابراین جهت رانندگی‌های شهری، استفاده از خودروهایی مجهز به گیربکس‌های اتوماتیک توصیه میشود.
گیربکس اتوماتیک پراید
خودرویی مانند پراید به صورت اتوماتیک دارای گیربکس دستی است. بنابراین اگر تمایل به نصب گیربکس اتوماتیک پراید دارید باید آن را به مراکز تخصصی و تعمیرگاه‌های مخصوصی بسپارید. مزیت‌های فراوان گیربکس‌های اتوماتیک سبب شده است که بسیاری از افراد تمایل داشته باشند که از نمونه‌های مدرن آن بهره ببرند. با توجه به اینکه این دسته از خودروها در ابتدا دارای سیستم گیربکس دستی بوده‌اند، حذف کلاچ و اضافه کردن گیربکس اتومات کار آسانی نیست. بنابراین باید تغییرات اساسی و زیادی در سیستم این خودروها انجام شود.
با استقبال گسترده ای که از گیربکس اتوماتیک انجام‌شده است، بازار نصب جعبه دندههای اتومات داغ شده است. این استقبال به اندازهای است که بسیاری از کارخانه‌های تولیدکننده خودرو در داخل کشور به سوی اتومات کردن خودروهای خود رفته‌اند. مدیران شرکت‌های خودروسازی تلاش کرده‌اند که حتی نمونه جدید و اتومات شده ای از تولیدات قبلی خود را روانه بازار کنند. پراید نیز از این قاعده مستثنی نیست و نمونه‌هایی با گیربکس‌های اتوماتیک تولیدشده‌اند. در برخی نمونه‌های تولیدشده از گیربکس‌های نیمه اتوماتیک نیز استفاده میشود.
تفاوت‌های پراید اتومات با نمونه‌های دستی
خودروها از نظر ظاهری هیچ تفاوتی با دیگر نمونه‌های تولیدشده ندارند. تنها تفاوت در گیربکس اتوماتیک پراید است که باعث تغییرات در نوع جعبهدنده شده است. شرکت سایپا برای اینکه کاربران به راحتی خودروهای اتوماتیک را از دیگر نمونه‌های دستی شناسایی کنند، علایم AMT را کنار آمپر خودرو قرار داده‌اند. این علامت به معنای گیربکس نیمه اتوماتیک است و عملکرد این خودرو را نمایش میدهد. از جمله تفاوت‌های بدیهی میان این نمونه با دیگر نمونه‌های دستی، تعویض خودکار دندهها است. البته با توجه به نیمه اتوماتیک بودن این خودرو، امکان تعویض دندهها به صورت دستی نیز در آن گنجانده‌شده است.
آیا نوع اتوماتیک پراید با دیگر ماشین‌های اتومات تفاوت دارد؟
تولید خودروهایی مجهز به گیربکس اتوماتیک اگرچه گام نخست در این حوزه به حساب میآید، اما هنوز تا رسیدن به مرزهای ایده آل فاصله زیادی دارد. البته کاهش صداهای موتور و تعویض خودکار دندهها به خوبی انجام میشود. اما این نوع خودروها با نمونه‌های شناخته‌شده مجهز به گیربکس اتومات تفاوت‌های اساسی دارند. یکی از تفاوت‌های موجود، به روشن کردن خودرو مربوط میشود. در ماشین‌هایی که دارای گیربکس‌های اتوماتیک هستند تنها کافی است که دستگاه را در حالت Drive قرار دهید. در این صورت تمام فرآیندها از جمله روشن شدن، تعویض دندهها و در نهایت خاموش شدن خودرو در همین وضعیت انجام میشود. اما در پراید نیمه اتومات جهت روشن کردن خودرو باید حتماً آن را در وضعیت N قرار دهید. عدم توجه به نکته خسارت‌هایی را به بار می‌آورد.
در پرایدی که به گیربکس‌های اتوماتیک مجهز است، دسته دنده در یک فضای ثابت حرکت میکند. بنابراین راننده با نگاه کردن به دسته قادر به تشخیص وضعیت خودرو نیست. حالت خودرو توسط علائم الکترونیکی مشخص میشود که در کنار آمپر نمایش داده میشود. این در حالی است که سایر ماشین‌های مجهز به گیربکس اتومات دارای حالتهای مختلفی از جمله پارک، درایو، خنثی و معکوس هستند. بنابراین راننده با نگاه کردن به وضعیت دسته حالت ماشین را مشاهده میکند. وجود تفاوت مشکلاتی را برای بسیاری از رانندگانی که از خودروها استفاده می‌کنند ایجاد کرده‌است.
گیربکس اتوماتیک ۲۰۶
گیربکس‌های اتوماتیکی که در مدل‌های خودرو استفاده میشود بسیار مشابه با تندر ال ۹۰، سندرو و سایر تیپ بندی‌های ۲۰۶ است. اما توجه داشته باشید که روغن‌هایی که جهت تنظیم این گیربکس‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرد متفاوت است. معمولاً در خودرو ۲۰۶ که مجهز به گیربکس‌های اتوماتیک هستند از موتورهای به مراتب قدرتمندتری استفاده میشود. زیرا بررسی‌ها نشان میدهد که میزان اتلاف انرژی در نمونه‌هایی که دارای گیربکس اتومات هستند بسیار بیشتر است. بنابراین تولیدکنندگان با به‌کارگیری موتورهای قوی‌تر سعی در پوشش دادن این نقص دارند.
آیا گیربکس اتوماتیک پژو ۲۰۶ مصرف سوخت بیشتری دارد؟
ساختار خاص اتومبیلهای مجهز به گیربکس اتوماتیک سبب شده است که خودروها سوخت بیشتری را به مصرف برسانند. متخصصان در این حوزه اعتقاد دارند که خودکار شدن تعویض دندهها عامل اصلی افزایش مصرف است. زمانی که فرد به صورت دستی دندهها را مدیریت میکند، در بسیاری از مواقع دنده را افزایش نمی‌دهد. همین امر سبب میشود که مصرف سوخت آنچنان نباشد. اما در خودروهای مجهز به گیربکس‌های اتوماتیک کنترل به دست سیستم است و همین امر باعث میشود که خودرو از انرژی بیشتری استفاده کند. البته در جاده‌های یکنواخت که نیاز به تعویض دنده نیست، میزان مصرف در حد قابل ملاحظه‌ای کنترل میشود. البته نوع گیربکس تاثیر زیادی در میزان مصرف انرژی دارد. برخی از نمونه‌های گیربکس‌های امروزی توانسته‌اند میزان مصرف را تا حدودی کنترل کنند.
زمان تعویض روغن گیربکس ۲۰۶
توجه داشته باشید که اگر تعویض روغن در زمان‌های مشخصی انجام نشود باعث ایجاد خسارت‌هایی به جعبهدنده میشود. در محفظه گیربکس در حدود ۶ لیتر روغن جای می‌گیرد که در هنگام تعویض روغن، هنوز قسمتی از روغن‌های قبلی در محفظه آن وجود دارد. تعویض روغن روش‌های مختلفی از جمله ساکشن و باز کردن پیچ تخلیه دارد. بنابراین با در نظر گرفتن این نکته که از کدام یک از روش‌ها استفاده میکنید، بازه زمانی تعویض روغن متفاوت است. در روش ساکشن خودرو تا حدود ۳۵ هزار کیلومتر مسافت را طی خواهد کرد. اما در روشی که منجر به باز کردن پیچ‌های تخلیه می‌شوید تقریباً ۳۰ هزار کیلومتر فرصت دارید که روغن گیربکس‌های اتوماتیک را عوض کنید. روغن‌های استاندارد موجود در بازار ۶ لیتری هستند و دارای قیمت هایی در حدود ۱۵۰ هزار تومان است.
تعمیر گیربکس اتوماتیک پژو ۲۰۶
گاهی پیش میآید که گیربکس با اشکالاتی مواجه میشود که مراجعه به مراکز تخصصی تعمیرات ضروری است. توجه داشته باشید که نادیده گرفتن خرابیهای رایج در گیربکس خسارت‌های زیادی را به بخش‌های مختلف وارد میکند. چشمک زدن علائم * و S نشان‌دهنده نقص در گیربکس اتومات است و علت آن خرابی شیر برقی یا الزام به تعویض روغن گیربکس است. کم یا زیاد شدن روغن در محفظه و بسیاری از عوامل دیگر نیز ممکن است باعث ایجاد اخطار شوند. لقد زدن گیربکس در هنگام تعویض دندهها یکی از ایرادات گیربکس است که به علت کم بودن روغن، تنظیم نبودن گیربکس، خرابی شیربرقی، زیاد شدن دمای گیربکس، رانندگی زیاد در ترافیک و… رخ میدهد.
اگر گیربکس اتوماتیک در حال Drive باشد اما گاز خوردن خودرو هرز شود، باید به دنبال رفع نقص در گیربکس بروید. منظور از هرز گاز خوردن به این معنا است که قدرت و سرعت خودرو به اندازهای که پدال را فشار می‌دهید نیست. ایراد معمولاً زمانی رخ میدهد که فیلتر روغن گیربکس اتومات گرفته است یا ممکن است که باند گیربکس به طور کامل از بین رفته باشد. عمدتاً رانندگی در ترافیک‌های سنگین خودروهای مجهز به گیربکس‌های اتوماتیک را تحت تاثیر قرار میدهد. گیربکس‌ها معمولاً به دماهای بالا حساس هستند و زمانی که دمای روغن بیش از حد مجاز باشد، عملکرد جعبهدنده را با اختلال مواجه میکند.
گیربکس اتوماتیک سمند
با توجه به جدید بودن این تکنولوژی، هنوز تعداد خودروهایی که مجهز به گیربکس دستی هستند بسیار بیشتر از نمونه‌های اتومات است. بسیاری از رانندگان از مزیت‌های خودکار بودن تعویض دنده رضایت دارند و تلاش می‌کنند که خودرو خود را با نمونه‌های اتومات تعویض کنند. البته تمام کارخانه‌ها به این سمت گرایش پیدا کرده‌اند که نمونه‌های اتومات مدل‌های پرطرفدار خود را نیز تولید کنند. اما اگر بنا به دلایل مالی و عوامل دیگر قادر به تعویض خودرو خود نیستید، امکانی در اختیار رانندگان قرار گرفته است که گیربکس‌های قدیمی را با گیربکس اتومات سمند تعویض کنند.
هزینه تعویض گیربکس اتومات سمند
با در نظر گرفتن نوع خودرو و مدل گیربکس، قیمت‌های مختلفی جهت تعویض گیربکس در بازار موجود است. توجه داشته باشید که تعویض جعبهدنده کاری نیست که هرکسی از عهده آن برآید. بنابراین باید به مراکز تخصصی و تعمیرگاه‌های حرفه ای مراجعه کنید. در این صورت باید هزینه مهارت بالا را نیز پرداخت کنید. علاوه بر هزینه‌هایی که جهت دستمزد پرداخت میکنید باید هزینه خرید قطعه گیربکس‌های اتوماتیک سمند مناسب با مدل خودرو و قطعاتی که ممکن است موردنیاز تعمیرکار باشد را بپردازید. بهتر است که به یک مرکز تخصصی و قابل‌اطمینان مراجعه کنید و سپس همه امور از جمله خرید گیربکس و قطعات دیگر را به تکنسین حرفه ای بسپارید. انتخاب گیربکس مناسب با خودرو تخصصی است و قادر به انجام آن به تنهایی نیستید.
سمند مجهز به گیربکس‌های اتوماتیک
اگرچه امکان تعویض گیربکس‌ها وجود دارد اما بسیاری از کارشناسان معتقد هستند که تعویض گیربکس نیاز به تغییرات اساسی در سیستم خودرو دارد. بنابراین تعویض قطعات توصیه نمی‌شود و ترجیح بر این است که از نمونه‌هایی که توسط کارخانه اتوماتیک شده‌اند، خریداری کنید. ایران‌خودرو نیز یکی از کارخانه‌های تولیدکننده بهترین کیفیت‌های خودروهای اتوماتیک به حساب میآید. این شرکت مدل‌های به‌روز شده‌ای از خودرو سمند را به بازار عرضه کرده‌است که از گیربکس‌های اتوماتیک استفاده می‌کنند. سمند LX یکی از نمونه‌های پرطرفدار است که توانسته در مدت‌زمان کوتاهی رضایت عمده مشتریان را برآورده سازد.
تفاوت سمند گیربکس اتوماتیک با نمونه‌های دستی
رانندگی کردن با سمند مجهز به گیربکس‌های اتوماتیک به مراتب آسان‌تر از دیگر نمونه‌های آن است. با توجه به اینکه دسته دنده و کلاچ در این مدل‌ها وجود ندارد، تمرکز راننده بیشتر است و رانندگی آسان‌تری دارد. در واقع خودکار شدن دنده خودروها باعث کاهش میزان تصادفات و بسیاری از حوادث متداول شده است. رانندگی کردن با خودروهایی که مجهز به گیربکس اتوماتیک سمند هستند خصوصاً در مناطق شهری سبب میشود که کلافگی رانندگان از تعویض مداوم دندهها کاهش یابد. حذف شدن فرایند تعویض دندهها در کم شدن هزینه‌های مربوط به تعمیر خودرو موثر بوده است.
آیا رانندگی با سمند اتوماتیک نیاز به دریافت گواهینامه دارد؟
با توجه به اینکه این مدل خودروها تفاوت‌های ساختاری اساسی با یکدیگر دارند، انتظار می‌رود که هدایت خودروها نیاز به گواهینامه‌های ویژه ای داشته باشد. در بسیاری از کشورها از جمله بریتانیا جهت هدایت خودروها حتماً باید گواهینامه خاصی را دریافت کنید. با توجه به اینکه در آمریکا و عمده کشورهای اروپایی خودروهایی با گیربکس دستی کمتر یافت میشود، بنابراین در اختیار داشتن گواهینامه‌هایی جهت راندن خودروهای اتوماتیک یک نیاز به حساب میآید.
این موضوع در ایران کاملاً متفاوت و برعکس است. در کشورمان عمده ماشین‌ها مجهز به گیربکس‌های دستی هستند. بنابراین همه رانندگان سخت‌ترین حالت رانندگی که مربوط به راندن ماشین‌هایی با دنده دستی است را آموخته‌اند و اجازه دارند که هدایت خودروهای اتوماتیک را نیز انجام دهند. در واقع ماشین‌هایی که گیربکس دستی هستند، کلاچ دارند و باید هدایت خودرو از طریق جعبهدنده را بلد باشید. در حالی که این قطعات در گیربکس اتوماتیک سمند وجود ندارد و همه عملیات توسط سیستم انجام میشود. بنابراین هدایت سمند اتوماتیک در کشور ما نیازی به دریافت گواهینامه ندارد. اما اگر بخواهید همین خودرو را در کشورهای اروپایی یا آمریکا برانید باید از گواهینامه‌های مخصوص برخوردار باشید.
گیربکس اتوماتیک mvm ۱۱۰
خودرو mvm ۱۱۰ دارای یک موتور قدرتمند است و از طراحی جدیدی در قسمت گیربکس برخوردار است. گیربکس‌ها معمولاً دو نوع هستند. خودروها عموماً یا از گیربکس‌های دستی یا قدیمی استفاده می‌کنند یا از نمونه‌های مدرن آنکه اتوماتیک هستند بهره می‌برند. امروزه بهره گیر‌ی از نمونه‌های اتوماتیک جعبهدنده در طراحی خودروها بیشتر استفاده میشود. یکی از نقاط قوت mvm ۱۱۰ بهره‌مندی از گیربکس AMT است. این نوع گیربکس در واقع ترکیبی از دو نوع دستی و اتوماتیک است. گیربکس اتوماتیک mvm ۱۱۰ دارای ویژگی ها و مزایای هر دو نوع گیربکس است.
AMT یا Automatic Manual Transmission در واقع به گیربکس‌های نیمه اتوماتیک گفته میشود. منظور از نیمه اتوماتیک بودن گیربکس‌ها بهره‌مندی از مزیت‌های هر دو دسته است. اگرچه در سال‌های گذشته تمام اتوماتیک بودن گیربکس به معنای پیشرفته بودن به حساب می‌آمد، اما امروزه خودروسازان به فکر کامل‌تر کردن آن رفته‌اند. بر این اساس نمونه‌های نیمه اتوماتیک گیربکس ایجادشده‌اند که محدودیت‌های هر دو مدل دستی و تمام اتوماتیک را برطرف کرده‌است. گیربکس اتوماتیک mvm ۱۱۰ راحتی و آسانی کار با نمونه‌های اتوماتیک را دارد و از طرفی امکانی را در اختیار راننده قرار میدهد که در صورت لزوم تعداد دندهها را به صورت دستی کم یا زیاد کند. این مسئله تاثیر زیادی در مصرف بهینه سوخت در این سیستم‌ها داشته است.
مزیت‌های گیربکس اتوماتیک mvm ۱۱۰
از مهم‌ترین مزیت‌های گیربکس AMT در خودرو پیچیدگی‌های کمتر، ابعاد کوچک‌تر و قیمت‌های مناسب‌تر است. این مدل‌های گیربکس در مقایسه با گیربکس اتومات معمولی عملکرد مناسبی دارند. در واقع گیربکس‌ها با وجود اینکه پیچیدگی‌های کمتری دارند، از تعداد دندههای بیشتری برخوردار هستند. بنابراین امکان کنترل سرعت و قدرت موتور توسط راننده افزایش مییابد. وجود دندههای بیشتر شاید در نگاه اول فقط به معنای سرعت بالاتر به نظر آید اما توجه داشته باشید که ساختار این دندهها باعث میشود که شتاب دهی خودرو بهبود یابد. از طرفی ساختار دندهها شرایطی را ایجاد میکند که دستگاه به سمت مصرف بهینه انرژی می‌رود و شاهد آلودگی‌های به مراتب کمتر در محیط زیست خواهیم بود.
گیربکس‌های تمام اتوماتیک در ابتدا سروصدای زیادی کردند و هواداران زیادی را به خود جلب کردند. اما قیمت خودروهایی که به گیربکس تمام اتوماتیک مجهز است، بسیار بیشتر از سایر خودروها است. بنابراین نمونه‌های نیمه اتوماتیک گیربکس مانند AMT امکانی را در اختیار مصرف‌کنندگان قرار داده‌اند که با صرف کمترین هزینه‌ها از بهترین و باکیفیت‌ترین خودروها بهره ببرند. زیاد شدن طول عمر قطعاتی مانند کلاچ از دیگر مزیت‌های قابل‌ذکر گیربکس نیمه اتوماتیک است. بر این اساس در خودروهایی مجهز به قابلیت خودکار بودن، برنامه کامپیوتری خاصی مسئول رسیدگی به مسئولیت درگیر کردن این بخش با چرخ‌دنده‌های اصلی است. این موضوع سبب میشود که طول عمر قطعات در حد قابل ملاحظه‌ای افزایش داشته باشد.
جایگزینی گیربکس‌های AMT با گیربکس‌های دستی
گیربکس‌های AMT مشکلات رایج در دیگر نمونه‌های اتوماتیک و دستی گیربکس را در حد چشمگیری کاهش داده است. گیربکس نیمه اتوماتیک حساسیت سایر نمونه‌های گیربکس را ندارد و در دماهای بالا نیز به خوبی کار میکند. بنابراین جهت رانندگی در ترافیک‌های سنگین شهری و استفاده‌های طولانی‌مدت بسیار مناسب است. همچنین با توجه به ارزان‌قیمت بودن آن، هزینه‌های تعمیر و نگهداری خودروهای مجهز به گیربکس‌های اتوماتیک مناسب‌تر است. توجه داشته باشید که جایگزینی گیربکس‌های نیمه اتوماتیک به جای گیربکس اتوماتیک یا نمونه‌های دستی از لحاظ ساختاری امکان پذیر نیست. ساختار این گیربکس‌ها به گونه‌ای است که باید حتماً در هنگام تولید ملاحظاتی صورت گیرد.
بنابراین اگر درباره جایگزینی گیربکس‌های AMT صحبت می‌کنیم، مقصود ما بهره‌مندی از تکنولوژی در تولید خودروهای جدید است. با توجه به مزیت‌های فراوانی که گیربکس‌ها دارند، توصیه میشود که از خودروهایی مجهز به سیستم خودکار استفاده کنید. سیستم‌ها پیچیدگی‌های ساختار و تعمیرات تخصصی نمونه‌های تمام اتوماتیک را ندارند بنابراین در کاهش هزینه‌های بعدی در طول سرویس کاری موثر هستند. اگرچه نمونه‌های گیربکس از لحاظ ظاهری کلاچ را حذف کرده‌است اما هنوز از برخی قابلیت‌های ویژه گیربکس‌های دستی بهره می‌برند.
گیربکس اتوماتیک cvt
اگرچه تولید و بهره‌مندی گیربکس‌های cvt به ده‌ها سال پیش باز می‌گردد اما گیربکس cvt به اندازهای کاربردی و مفید است که همواره مورد استقبال خودروسازان بزرگ بوده است. کارخانه‌های بزرگ تولیدکننده خودروها از جعبه انتقال قدرت متغیر جهت بهبود عملکرد خودروهای خود بهره می‌برند. از طرفی همواره تحقیقات گسترده ای در زمینه گیربکس‌های cvt در حال انجام است. بر این اساس بازدهی گیربکس‌های cvt در حال گسترش است و در آینده نمونه‌های کامل‌تری از سیستم‌ها انتظار می‌رود. نمونه‌های مدرنتری از گیربکس اتوماتیک cvt دیگر دارای انواع چرخ‌دنده‌های سیاره‌ای، خورشیدی و غیره نیستند. بلکه از فناوری‌های پیشرفته ای در آنها استفاده‌شده است.
این نمونه از گیرکس ها توانسته‌اند میزان مصرف سوخت را در حدود ۲۰ درصد نسبت به دیگر انواع گیربکس‌ها کاهش دهند. در واقع تغییرات ساختاری که در قطعات رخ‌داده است باعث بهبود عملکرد آن شده است. بنابراین قدرتی یکنواخت، روان و مناسب‌تر از موتورهای سیستم‌ها انتظار می‌رود. امکان عملکرد مداوم موتور خصوصاً در شرایط ترافیک سنگین، بهبود وضعیت شتاب گیر‌ی، افزایش کارایی‌های دینامیکی قطعه و غیره از جمله مزیت‌هایی بهره‌مندی از گیربکس‌های cvt است. این مسائل تنها بخش کوچکی از توانمندی‌هایی است که گیربکس در خودروها ایجاد میکند. بنابراین استقبال بی نظیر از گیربکس‌ها کاملاً قابل توجیه است.
تفاوت‌های گیربکس cvt با سایر گیربکس‌ها
گیربکس اتوماتیک cvt ویژگی‌هایی دارد که آن را نسبت به دیگر نمونه‌های گیربکس متمایز می‌سازد. با توجه به اینکه در این گیربکس‌ها نسبت دورهای بیشتری ایجاد میشود، شوک‌های احتمالی نیز کاهش مییابد. در واقع در نمونه‌های قبلی گیربکس در هنگام تعویض دنده به صورت دستی یا خودکار شوک‌هایی ناشی از تعویض دندهها صورت می‌گیرد که در گیربکس cvt کاملاً برطرف شده است. فناوری‌هایی که در ساخت گیربکس Cvt استفاده‌شده است از نظر فنی کاملاً پیشرفته هستند و قابلیت ایجاد شتاب در یک سرعت دنده را دارند.
این نمونه از گیربکس‌ها استهلاک کمتری نسبت به دیگر گیربکس‌ها دارد. بنابراین دارای هزینه‌های نگهداری کمتری هستند. در این گیربکس‌ها امکانی در اختیار رانندگان قرار می‌گیرد که بر اساس آن هدایت برخی از تعویض‌های دنده را به صورت دستی انجام میدهند. این قابلیت سبب شده است که برخی از ایرادات احتمالی در سیستم‌های تمام اتوماتیک کاهش پیدا کند. یکی از مزیت‌های گیربکس‌های cvt این است که سیستم‌ها از مزایای دیگر نمونه‌های قبلی cvt برخوردار هستند. به عنوان مثال امکانی به راننده داده میشود که در صورت نیاز کنترل دستگاه را به صورت دستی در اختیار بگیرد.
گیربکس اتوماتیک بهتر است یا cvt؟
انواع خاص گیربکس‌ها از نظرات مختلفی موردسنجش قرار می‌گیرند. ضریب دندهها، مصرف سوخت، تجربه رانندگی و عوامل بسیاری در تعیین برتری نقش دارند. در واقع اینکه کدام یک از مدل‌های گیربکس بهتر است به عهده مشتریان قرار دارد. هر فرد با توجه به خواسته‌ها و انتظاراتی که از خودرو دارد می‌تواند یکی از فناوری‌ها را انتخاب کند. اگر بخواهیم که گیربکس‌های cvt را از نظر مصرف سوخت با نمونه‌های اتوماتیک مقایسه کنیم، گیربکس اتوماتیک cvt برنده این رقابت است. البته میزان مصرف بهینه هرگز سبب نشده است که قدرت و کارایی موتور خودروها کاهش یابد.
یکی دیگر از جنبه‌هایی که همواره مورد قضاوت مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد، تجربه‌های مختلف آنها در استفاده از خودروهایی با فناوری‌های مختلف است. برخی مشتریان در هنگام رانندگی با خودروهایی با گیربکس cvt راحت‌تر هستند و برخی دیگر نیز رانندگی با خودروهای اتومات را بیشتر می‌پسندند. اما گفتنی است که راحتی در خودروهای مجهز به گیربکس cvt به اندازهای است که تعویض دندهها را متوجه نمی‌شوید. اگرچه معیارها در انتخاب انواع مختلف خودروها تاثیر گذار است اما تصمیم گیر‌ی نهایی درباره اینکه کدام دسته از خودروها برای شما مناسب هستند، به خواسته‌ها و نیازهای شما بستگی دارد.
گیربکس حلزونی
گیربکس‌های حلزونی یکی از انواع گیربکس اتوماتیک است که از کارایی مناسبی برخوردار است. قدرت و تناسب آن به اندازهای است که در بسیاری از صنایع مورداستفاده قرار می‌گیرد. یکی از ویژگی‌های گیربکس‌ها این است که در حالتهای مختلفی قابل نصب هستند. بنابراین به‌کارگیری آنها در ماشین‌آلات مختلف مناسب است. گیربکس‌های حلزونی دارای تنوع بالایی هستند و هریک از مدل‌های مختلف آنها جهت انتقال قدرت به موتور استفاده میشوند. شکل خاص و حلزونی شکل آنها سبب شده است که به آنها گیربکس حلزونی گفته شود. جنس این محصولات از فولاد سخت و ضدزنگ است و مقاومت بالایی را در آنها ایجاد کرده‌است.
قدرت گیربکس حلزونی
اگرچه گیربکس‌های حلزونی از قدرت مناسبی برخوردارند اما نمونه‌های مختلف آن دارای توان‌های متنوعی هستند. بنابراین عوامل متعددی در تعیین میزان قدرت تاثیرگذار و تعیین‌کننده است. این عوامل شامل توان و قدرت محرک اعم از هیدرولیکی یا الکتریکی، میزان بازدهی گیربکس و دور گیربکس است. هرچه توان قطعات بالاتر باشد، بازدهی نهایی گیربکس‌های حلزونی و قدرت آن نیز افزایش مییابد. در نتیجه راندمان نهایی گیربکس از اهمیت بالایی برخوردار است. گفتنی است که راندمان گیربکس‌های حلزونی نسبت به دیگر انواع آن بالاتر و برخی از نمونه‌های آن اندازه‌هایی در حدود ۰.۸۵ را نشان داده است.
کاربردهای گیربکس اتوماتیک حلزونی
ساختار ویژه گیربکس‌ها سبب شده است که از آنها در تهیه اقلام متنوعی استفاده شود. انواع ماشین‌هایی که جهت انتقال مواد به کار میروند از این نوع خاص گیربکس بهره بردهاند. کمپرسور، بالابرها، هواکش‌های قدرتمند، ماشین‌های آجر و بلوک، میکسرهای بزرگ صنعتی، بسیاری از ماشین‌آلات بسته‌بندی و غربالگری و غیره از جمله ماشین‌هایی به حساب میآیند که مجهز به گیربکس‌های حلزونی هستند. گیربکس حلزونی از یک زاویه ۹۰ درجه‌ای تشکیل‌شده و دارای دو دنده پرقدرت است. گیربکس با ظاهر ویژه، اجزای خاص خود را دارد و در نهایت عملکرد مناسبی را ارائه میدهد.
انواع گیربکس‌های حلزونی
گیربکس‌ها دارای تنوع مناسبی هستند و با توجه به کاربردهایی که دارند در طرح‌ها و اندازه‌های مختلفی تولید میشوند. برخی از نمونه‌های آن حلزونی کوچک نامیده میشوند. گیربکس‌های کوچک دارای حجم و اندازه‌های بسیار کوچکی هستند و معمولاً جهت راه اندازی سایر گیربکس‌های حلزونی به کار میروند. برخی دیگر از انواع آنها دستی نامیده میشوند. همانطور که از نام آن پیدا است، انتقال نیرو به صورت دستی یا انسانی صورت می‌گیرد. گیربکس‌های حلزونی برخلاف سایر مدل‌های دیگر، توان انتقال نیروی الکترونیکی را ندارد. در نتیجه از آن جهت باز و بسته کردن درب مخازن استفاده میشود.
علاوه بر اندازه‌های مختلف گیربکس اتوماتیک حلزونی، دیگر مدل‌های متنوع آن در نوع نصب متفاوت هستند. بر این اساس نام‌گذاری‌های مختلفی برای آنها انجام میشود. توجه داشته باشید که استفاده از انواع مختلف گیربکس‌های حلزونی بستگی زیادی به نوع ماشین دارد. از طرفی توان خروجی موتور و شرایطی که ماشین در آن کار میکند نیز در نظر گرفته میشود. هر مدل از گیربکس‌های حلزونی در شرایط دمایی مختلفی عملکردهای مناسبی دارند. به عنوان مثال قطعه‌ای که جهت استفاده در شرایط استوایی مناسب است برای مناطق سردسیر توصیه نمی‌شود.
گیربکس سهند
سهند در واقع نام یکی از شرکت‌های بزرگ و فعال در زمینه تولید و عرضه گیربکس‌ها است که در اصفهان قرار گرفته است. اگرچه مدت‌زمان زیادی از آغاز فعالیت شرکت سهند نمی‌گذرد، اما با کیفیت‌های مناسبی که ارائه داده است سهم مناسبی از بازار را به خود اختصاص داده است. انواع گیربکس اتوماتیک از جمله نمونه‌های حلزونی، هلیکال و ترکیبی توسط این شرکت بزرگ تولید میشود. گیربکس‌های سهند در نوع خود دارای تنوع بالایی است و هر یک از انواع آن دارای مدل‌های مختلفی نیز هستند که با توجه به کیفیت و کارایی بالا، بسیار کاربردی هستند.
مزیت‌های گیربکس سهند
عمده گیربکس‌های تولیدشده توسط شرکت سهند از کیفیت مناسبی برخوردار هستند و از جنس فولاد ضدزنگ ساخته شده است. بنابراین از مدل‌های مختلف آن انتظار مقاومت و استحکام بالایی می‌رود. همچنین این قطعات در برابر فشارها و ارتعاشات مکانیکی به خوبی مقاومت می‌کنند. برخی دیگر از مدل‌های گیربکس‌های سهند نیز از آلومینیوم یا چدن ساخته شده است که بسیار مطلوب و ایده آل ارزیابی میشوند. توجه شرکت سهند به کیفیت و کارایی همزمان گیربکس‌ها سبب شده است که محصولات کاربردهای فراوانی در صنایع مختلف داشته باشند. از طرفی تعمیر و نگهداری آنها نیز به مراتب آسان‌تر است.
ساختار خاص و ویژه گیربکس اتوماتیک سهند سبب راه اندازی راحت آن شده است. بنابراین بسیاری از تعمیرکاران با این قطعات به راحتی کار می‌کنند و مشکلی جهت جا انداختن و نصب آن در ماشین‌های مختلف ندارند. از طرفی گشتاورهای متنوع گیربکس‌ها قابلیت‌های مناسبی از جمله تنوع سرعتهای مختلف را در ماشین‌ها ایجاد کرده‌است. نمونه‌های حلزونی گیربکس‌ها که شامل مدل‌های مختلف VF و MVF میشود بدون سروصدا هستند که کاربری آسانی را فراهم آورده‌اند. اما بی صدا بودن گیربکس‌های حلزونی اصلاً به معنای بی کیفیت بودن آنها نیست و راندمان قابل‌قبولی را ارائه داده است.
تنوع بالای گیربکس‌های سهند
اگرچه شرکت سهند قادر به تولید انواع گیربکس‌ها از جمله SN، هلیکال، مکعبی سری W، قورباغه‌ای، حلزونی و ترکیبی است اما نمونه‌های سری VF و MVF حلزونی شکل آن بسیار محبوب و پرکاربرد است. به گونه‌ای که بیشترین آمار فروش محصولات شرکت به سری نام برده از گیربکس اتوماتیک حلزونی است. علت این موضوع به کاربردهای فراوان گیربکس‌های حلزونی مربوط میشود که کارکردهای روانی دارند و در نهایت خدمات مناسبی را در اختیار ماشین‌ها قرار میدهند. با توجه به اینکه کارکرد گیربکس‌های حلزونی بسیار زیاد است، مواد اولیه ای که در ساخت آن استفاده میشود اهمیت بالایی دارند. بنابراین با توجه به اینکه سهند بهترین متریال را در ساخت گیربکس‌ها به کار می‌گیرد، راندمان بالایی قابل‌انتظار است.
گیربکس سهند؛ با کیفیت و ارزان
با توجه به اینکه گیربکس اتوماتیک سهند محصول شرکت ایرانی است، از قیمت‌های مناسب تری بهره‌مند است. درواقع قطعات باوجود کیفیت ایدهآلی که دارند، حتی از نمونه‌های بی کیفیت چینی هم ارزان‌تر هستند. برخورداری از کیفیت ایده آل و قیمت‌های مناسب سبب شده است که بسیاری از کارخانه‌های تولیدکننده انواع ماشین‌ها تمایل داشته باشند که از گیربکس‌های داخلی در ماشین‌های خود استفاده کنند. شرکت سهند یکی از مراکزی است که از بهترین و باتجربه‌ترین متخصصان در این حوزه بهره می‌برد. طول عمر گیربکس سهند تقریباً بسیار بیشتر از متوسط سایر گیربکس‌های تولیدی کشور است. بنابراین خرید گیربکس‌ها کاملاً به صرفه، معقول و ایده آل است.
گیربکس al4
این مدل از گیربکس اتوماتیک که در نمونه‌های مختلفی از خودروها کاربرد دارد، از بخش‌های متنوعی همچون پمپ روغن، مبدل گشتاور، دیفرانسیل، سنسورها، چرخ دهنده‌های کاهشدهنده، کامپیوتر هیدرولیکی، مدارهای روغن و غیره تشکیل میشود. هریک از بخش‌های تیپ ترونیک گیربکس از کیفیت‌های ساختاری و عملکردی مناسبی برخوردار هستند و در کنار هم یک مجموعه کامل و کارآمد را به وجود آورده است. در مدل‌های پیشرفته‌تر گیربکس al4 از کانورتر به جای کلاچ استفاده میشود. در واقع این بخش همان کار کلاچ را انجام میدهد و ارتباطات میان گیربکس و موتور را برقرار میکند.
گیربکس AL4 در چه خودروهایی استفاده میشود؟
گیربکس‌های al4 از جمله قطعاتی هستند که توسط شرکت‌های فرانسوی تولید میشوند. بر این اساس بسیاری از خودروهای تولیدی فرانسه از این قطعه پرکاربرد استفاده می‌کنند. انواع پژو‌ها مانند ۲۰۶، ۲۰۷ ۴۰۷، پارس، تندر ال ۹۰، زنتیا، سیتروئن C5 و رنوساندرو از جمله خودروهایی هستند که مجهز به گیربکس al4 هستند. باوجود اینکه گیربکس اتوماتیک در خودروها دارای ساختار یکسانی است اما عملکردهای متفاوتی را ارائه میدهد. به عنوان مثال در پژو‌ها مخصوصاً ۲۰۶ و ۲۰۷ روغن گیربکس پس از مدتی که از کارکرد آن می‌گذرد بسیار داغ میشود. بنابراین در سیستم‌ها باید مکانیزمی وجود داشته باشد که خنک کنندگی روغن را انجام دهد. توجه داشته باشید که عملکرد متفاوت گیربکس‌ها سبب میشود که حتی از روغن‌های مختلفی نیز برای آنها استفاده شود.
تفاوت در روغن‌های گیربکس
معمولاً دو نوع روغن زرد و قرمز برای گیربکس اتوماتیک و نیمه اتومات استفاده میشود. هریک از روغن‌ها دارای ویژگی‌هایی هستند که سبب شده در نوع خاصی از گیربکس‌ها به کار گرفته شوند. به عنوان مثال روغن زرد از ویسکوزیته بالاتری برخوردار است که این موضوع سبب میشود کیفیت بالاتری داشته باشد. همچنین روغن نسبت به دما مقاومت بیشتری دارد. بنابراین در شرایطی که گیربکس زود داغ میکند و نیاز به خنک کنندگی دارد، از روغن‌ها استفاده میشود. در واقع گیربکس‌های اتوماتیک al4 در برخی از ماشین‌ها به سرعت داغ میشود. بنابراین نیاز به یک روغن گیربکس بسیار مقاوم دارد.
برند روغن‌های گیربکس نیز اهمیت دارد و معمولاً رانندگان از روغن‌هایی با برند AL4 SO استفاده می‌کنند که شامل همه انواع گیربکس‌های اتومات، نیمه اتوماتیک و دستی میشود. البته این برند به تازگی برای ایرانیان تحریم شده است و برخی اوقات در بازارها موجود نیست. برندهای جایگزین آن روغن‌های پرو و راوینول ۵.۴ اچ‌پی هستند که تقریباً از همان میزان کیفیت برخوردار هستند. بنابراین در هنگام انتخاب نوع روغن به نوع خودرو و گیربکسی که در آن استفاده‌شده است توجه کنید. اگر این مسائل را نادیده بگیرید ممکن است در طولانی‌مدت خسارت‌هایی به سیستم‌های داخلی خودرو وارد شود.
زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک
با توجه به کارایی‌های فراوان گیربکس‌ها، نگهداری از آنها ضامن کارکرد مناسب خودرو و سایر ماشین‌های صنعتی است. گیربکس اتوماتیک دارای فیلترهای مخصوص و یک محفظه‌ای با گنجایش ۶ لیتر است. این قطعات باعث عملکرد مناسب‌تر قطعه میشوند. عملکردهای طولانی‌مدت گیربکس‌های اتوماتیک و همچنین در شرایط مختلف از جمله دماهای بالا سبب میشود که قطعه دچار فرسودگی شود و کارایی مناسبی نداشته باشد. بنابراین توجه داشته باشید که روغن و فیلترها باید در مدت زمان‌های مشخصی تعویض شوند. در صورتی که از این الزام چشم‌پوشی کنید عواقب جبران ناپذیری در عملکرد خودرو شاهد خواهید بود.
تعویض روغن در تمام گیربکس‌ها بدون در نظر گرفتن اتومات یا دستی بودن آنها باید انجام شود. اما هریک از این گیربکس‌ها دارای مدت زمان‌های مشخصی هستند که تعویض در این زمان‌ها بسیار ایده آل است. به عنوان مثال سرویس و تعویض روغن گیربکس در خودروهایی که مجهز به گیربکس اتوماتیک هستند، بین ۶۰ تا ۱۰۰ هزار مایل مناسب است. علاوه بر این بسیاری از تعمیرکاران و متخصصان در این زمینه توصیه می‌کنند که هر ساله نسبت به تعویض روغن گیربکس خود اقدام کنید. توجه به زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک نه تنها باعث بهبود کارایی گیربکس و موتور میشود بلکه در افزایش طول عمر مفید خودرو نیز تاثیرات چشمگیری دارد.
خواص روغن گیربکس اتوماتیک
این مایعات دارای خواصی هستند که به گیربکس منتقل می‌کنند و کارایی آن را بهبود می‌بخشند. وجود آنها در محفظه گیربکس به اندازهای ضروری است که عدم تعویض روغن در بازه‌های زمانی مشخص خسارت‌های زیادی را به قطعه وارد میکند. مهم‌ترین کاربرد قطعه انتقال مناسب حرارت محیطی است. در این صورت گرمای زیاد ایجاد شده در قطعه به راحتی از طریق روغن گیربکس مهار میشود. روغن ویژگی‌هایی دارد که خوردگی‌ها را به شکل چشمگیری کاهش میدهد. همچنین قدرت و انرژی تولیدشده از طرف موتور به خوبی به بخش‌های اجرایی خودرو وارد میشوند.
یکی دیگر از قابلیت‌های روغن گیربکس، جلوگیری از سایش دندهها است. با توجه به کارکرد بالای چرخ‌دنده‌ها وجود یک روغن ضد سایش و با کیفیت الزامی است. همچنین میزان گرانروی روغن بسیار بالا است که نشان‌دهنده کیفیت مناسب آنها است. همچنین روغن گیربکس‌های اتوماتیک از اکسید شدن مواد داخل محفظه گیربکس جلوگیری میکند. زنگ زدگی، خوردگی و اکسیداسیون از جمله معایبی است که به علت کارایی بالای گیربکس‌ها رخ میدهند و باعث کاهش عمر خوردرو یا گیربکس میشوند. به‌کارگیری روغن‌ها و تعویض آنها در زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک، حجم قابل‌توجهی از خسارات احتمالی را کاهش میدهد.
روغن گیربکس چگونه فرسوده میشود؟
با توجه به اینکه کل فضای داخلی گیربکس اتوماتیک درون روغن قرار می‌گیرد، کارکرد اجزای مختلف گیربکس باعث آلوده شدن روغن میشود. از طرفی بخش‌هایی از قطعات داخلی پس از فرسودگی به داخل روغن گیربکس ریخته میشوند. گرمای ایجاد شده در بخش داخلی در طولانی‌مدت بر کیفیت روغن تاثیر بسزایی دارد و باعث به وجود آمدن ناخالصی‌هایی میشود. بنابراین ناخالصی‌ها باید در زمان‌های مشخصی تخلیه شوند. باقی ماندن روغن فرسوده درون گیربکس اتومات، به شدت در کارایی و توان آن تاثیر می‌گذارد و پس از مدتی عمر قطعه را کوتاه میکند. تعویض به موقع روغن و فیلترها در کاهش صدمات موثر هستند.
چگونه متوجه فرسودگی روغن گیربکس شویم؟
گاهی پیش میآید که سرعت فرسودگی روغن گیربکس بسیار سریع‌تر رخ میدهد. دلیل سرعت بالای فرسودگی به عواملی همچون رانندگی‌های طولانی‌مدت یا رانندگی در ترافیک‌های سنگین مربوط میشود. بنابراین توصیه می‌کنیم که زمان‌هایی را جهت بررسی وضعیت روغن گیربکس کنار بگذارید. اما چگونه متوجه تغییرات و فرسودگی روغن می‌شوید؟ در شرایط عادی روغن باید به رنگ اولیه ای که استفاده کردید باشد. در صورتی که این رنگ تیره‌تر شده باشد باید نسبت به تعویض آن اقدام کنید. همچنین روغن گیربکسی که فرسوده است دارای بوی نامطبوع سوختگی است.
تعمیرات گیربکس اتوماتیک ماشین
خرابیها و ایرادات گیربکس به گونه‌ای است که به صورت ظاهری نمود ندارد. زمانی که نشانه‌های اولیه نواقص را نادیده می‌گیرید، به مرور زمان باعث به وجود آمدن خرابیهای غیرقابل جبران می‌شوید. نگهداری از قسمت‌های مختلف ماشین و نحوه رانندگی تاثیر زیادی در خرابیها دارند. بنابراین تعمیرات گیربکس‌های اتوماتیک به نوع ماشین، نوع گیربکس و نوع خرابی ارتباط دارد. برخی از خرابیها تنها نیاز به تعویض فیلترها، روغن و برطرف کردن نشتی ها دارد. اما نواقص دیگر گاهاً خسارت‌های سنگینتری را وارد می‌سازند. از طرفی گیربکس همواره در دمای بالایی کار میکند که همین مسئله باعث افزایش فرسودگی و خرابیهای قطعه میشود.
نکاتی که باعث خرابی گیربکس اتوماتیک میشود!
یکی از مهم‌ترین مسائلی که خرابیهای جبران ناپذیری را ایجاد می‌کنند، عدم توجه به حالتهای مختلف گیربکس است. باید آگاهی کاملی از نحوه کار با حالتهای مختلف داشته باشید. به عنوان مثال اگر خودرو به طور کامل متوقف نشده باشد نباید دنده را در حالت P قرار دهید. همچنین قرار دادن وضعیت گیربکس در حالت خنثی، زمانی که در شیب‌های بسیار تند رانندگی میکنید، به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. استفاده‌های مداوم و نامناسب از حالت‌ها باعث خرابیهای گیربکس اتومات میشود. معمولاً خودرو خطاهای رخ‌داده در سیستم را توسط علامت‌های مختلفی در صفحه نمایشگر نشان میدهد. بنابراین به علامت ها توجه داشته باشید و در صورت لزوم حتماً به تعمیرکاران مربوطه مراجعه کنید.
هنگامی که در ترافیک‌های سنگین رانندگی میکنید یا مجبور به رانندگی به مدت طولانی هستید، حرارت بالایی در روغن گیربکس ایجاد میشود. حرارت بالا آسیب‌های زیادی به قطعات داخلی گیربکس اتوماتیک وارد میکند. معمولاً سیستم‌های خنک‌کننده ای جهت این منظور در گیربکس تعبیه میشوند اما گاهی سیستم‌ها جوابگو نیستند. بنابراین در این شرایط همواره تلاش کنید که پس از چند ساعت رانندگی بی وقفه کمی توقف کنید و به ماشین و خودتان استراحت دهید. همچنین از میزان روغن گیربکس و آب رادیاتور که منبع سیستم خنک‌کننده گیربکس است، غافل نشوید! به‌کارگیری چراغ‌های پرمصرف مانند لامپ‌های زنون و شستشوی داخلی موتور نیز از دیگر نکاتی است سبب خرابی گیربکس اتوماتیک میشود.
مزیت‌های مراجعه به موقع به تعمیرکار
در این گونه سیستم‌های مدرن یک مرکز هدایت الکترونیکی به نام ECU وجود دارد که مدیریت گیربکس را به عهده دارد. بروز هر گونه اختلال در این سیستم‌ها باعث خرابی این مرکز کنترل میشود. توجه داشته باشید که ECU بسیار گران‌قیمت است و خرابی در آن باعث به بار آمدن هزینه‌های گزافی میشود. بنابراین در صورت مشاهده کوچکترین میزان خرابیها در گیربکس‌های اتوماتیک هرچه سریع‌تر به یک مرکز تخصصی خودرو مراجعه کنید. گاهی امکان جلوگیری از خرابیهای بزرگ‌تری وجود دارد. به شرط اینکه سریع و بسیار به موقع به تعمیرکار مراجعه کرده باشید. با برطرف کردن بسیاری از ایرادات جزئی در گیربکس و سایر قسمت‌های خودرو، عمر مفید و طولانی قابل‌انتظار است.
تست تعمیرات گیربکس اتوماتیک
گیربکس اتومات یکی از قطعات گران‌قیمتی است که حساسیت بالایی دارد. همچنین سایر اجزا و ملحقات آن نیز دارای قیمت‌های بالایی هستند. بنابراین تعمیرکاران حتی اگر حرفه ای و باتجربه نیز باشند، ابتدا اقدام به تست گیربکس می‌کنند. با انجام مراحل خاصی سعی می‌کنند که متوجه ایراد رخ‌داده در قطعه شوند. با توجه به حساس بودن گیربکس تعمیرکار تنها زمانی آن را از خودرو خارج میکند که به ایراد پی برده باشد. تست گیربکس اتوماتیک شامل دو مرحله اساسی تست درجا و تست جاده‌ای است. در این مراحل خودرو از جنبه‌های مختلفی سنجیده میشود.
طی مراحل نام برده، آزمون‌های بسیاری از خودرو گرفته میشود. بررسی لگدزدن گیربکس، پیداکرده صداهای اضافه جعبهدنده، لرزش‌ها و لغزش‌های غیرعادی، گاز اضافه خوردن ماشین، سفت بودن یا نرمی بیش از حد دنده، عدم برخورداری از قدرت و توان مناسب خودرو خصوصاً در سربالایی‌ها و تعویض نابجای دندهها از جمله مواردی است که توسط تعمیرکار حرفه ای ارزیابی میشود. در صورتی که تکنسین هریک از این ایرادات را مشاهده کند، جهت برطرف شدن نقص به تعمیرات گیربکس اتوماتیک ماشین می پردازد. گاهی ممکن است که متوجه این نشانه ها شده باشید. در این صورت بهتر است هرچه سریع‌تر به یک مرکز تخصصی تعمیر مراجعه کنید.
نگهداری و سرویس گیربکس
مراقبت از قطعه مهم و اساسی نه تنها در بسیاری از هزینه‌های تعمیرات صرفه‌جویی میکند، بلکه در تنظیم بودن موتور و عملکرد مناسب خودرو نیز نقش مهمی دارد. بنابراین به صورت مداوم بخش‌های مختلف آن را بررسی کنید. گیربکس اتوماتیک دارای فیلترهای بسیاری است که ناخالصی‌های موجود در روغن گیربکس را می‌گیرد و از بروز آسیب به قطعات داخلی آن جلوگیری میکند. عوامل زیادی همچون گرمای زیاد و کارکرد توربین و قسمت‌های دیگر باعث افزایش میزان ناخالصی‌ها میشود. بنابراین تعویض مداوم فیلترها امری ضروری به حساب میآید. روغن گیربکس نیز باید در مدت زمان‌های مشخص شده ای تعویض شود که این ناخالصی‌ها از داخل گیربکس خارج شوند.
کارتل یکی از قطعات فلزی در داخل گیربکس است که جهت بازگرداندن حجم بالایی از روغن گیربکس به دوره کاری فعالیت میکند. با در نظر گرفتن این نکته که قطعه نیز تماس بالایی با روغن گیربکس اتومات دارد، نیاز به سرویسهای اساسی دارد. گاهی تمیز کردن آن کافی است اما گاهی حتماً باید کارتل را خارج و تعویض کنید. همچنین توجه به مکانیزم سرمایشی موتور نیز از الزامات نگهداری و تعمیرات گیربکس اتوماتیک ماشین به حساب میآید. درواقع سیستم خنک‌کننده ای که باعث سرد شدن دمای بالای روغن گیربکس میشود از سیستم خنک‌کننده موتور استفاده میکند. بنابراین خرابی در مکانیزم باعث خرابیهای جدی در گیربکس اتومات میشود.
رانندگی صحیح با خودروی مجهز به گیربکس‌های اتوماتیک
رانندگی کردن با این نوع خودروها نکاتی دارد که باید همواره مورد توجه رانندگان قرار بگیرد. رعایت موارد باعث کاهش خرابیهای گیربکس و موتور میشود. خودروهایی با این سبک جهت وزن‌های بسیار زیاد طراحی نشده است. بنابراین بکسل کردن خودروهای دیگر از طریق ماشین به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. از طرفی قرار گرفتن در ترافیک‌های بسیار زیاد دردسرهایی را در این خصوص ایجاد میکند. بنابراین در هنگام مواجهه با این شرایط و اجبار به توقف، دسته دنده را در حالت خنثی قرار ندهید. این اقدام باعث وارد شدن آسیب‌های جدی به گیربکس اتوماتیک میشود.
همچنین بهتر است هنگامی که مجبور به رانندگی‌های طولانی‌مدت هستید، پس از ۱۵ دقیقه اهرم را در حالت دستی قرار دهید که از حالت اتوماتیک خارج شود. گاز دادن‌های نامنظم راننده در طولانی‌مدت باعث ایجاد لغزش‌هایی در گیربکس میشود. در نتیجه در طولانی‌مدت شاهد ضربه زدن‌ها و لرزش‌های شدیدی در جعبهدنده خواهید بود. در نهایت کار با حالتهای مختلف گیربکس را یاد بگیرید و سعی کنید که از هرکدام از این حالت‌ها درست و به موقع استفاده کنید. اگرچه این مسائل ظاهراً کوچک به نظر میآیند اما در نهایت باعث افزایش طول عمر مفید خودرو میشوند.
چگونگی تعویض دندهها در گیربکس اتوماتیک
با توجه به اینکه هدایت الکترونیکی جعبهدنده در اتومبیلهای مجهز به گیربکس اتوماتیک توسط کامپیوتر انجام میشود، تعویض دنده به صورت دستی آسان نیست. معمولاً برنامهریزی مخصوصی وجود دارد که کامپیوتر بر اساس آن سبک یا سنگین بودن دنده را تشخیص میدهد. بنابراین دور موتور و قدرت آن را در اندازه مطلوب حفظ میکند. درواقع تمام عملکردهای متنوع دستگاه از طریق یک هوش دیجیتال کنترل میشود و انسان کمترین دخالت ممکن را در هدایت دارد. اما گاهی پیش میآید که مجبور به اعمال نظر در عملکرد خودکار اتومبیل هستید، در این صورت باید آگاهیهایی در این زمینه داشته باشید که کنترل خودرو را در اختیار بگیرید.
سبک کردن دنده
اگرچه عملکرد خودرو به صورت خودکار انجام میشود اما در برخی شرایط که نیاز به سرعتهای بالاتری دارید، به دندههای سبک احتیاج است. بنابراین راننده تمایل دارد که به صورت دستی تغییراتی را اعمال کند. در این شرایط تنها کافی است که پای خود را روی پدال گاز فشار دهید. فشار بیشتر به جعبهدنده فرمان سبک کردن دنده را میدهد و سرعت افزایش مییابد. پس از آنکه سرعت در اندازه موردنظر شما افزایش یافت، از فشار اعمالشده بر پدال کم کنید. زیرا گیربکس اتوماتیک قادر به اجرایی کردن شتابهای بیشتری است و با کاهش فشار سرعت در اندازهای که تمایل دارید باقی میماند. البته اقدامات مذکور به صورت خودکار رخ میدهند اما راننده گاهی تصور میکند که سرعت و شتاب ایجاد شده به اندازه کافی نیست.
سنگین کردن دنده
دندههای سنگین معمولاً زمانی به کار میروند که به قدرت بیشتر از سرعت نیاز دارید. معمولاً در شیبها مخصوصاً اگر سنگین باشند استفاده از دنده سنگین رایج است. در این صورت قدرت و توان لازم جهت بالا رفتن یا پایینآمدن از شیب امکانپذیر است. جهت سنگینکردن دنده تنها کافی است که فشارپای خود را از روی پدال گاز کم کنید. این اقدام فرمانی را به جعبهدنده صادر میکند و منجر به کاهش دور موتور میشود. پس از کاهش سرعت تنها آن را کنترل کنید و تلاش کنید که از قدرت ایجادشده توسط موتور استفاده کنید. تا زمانی که با پدال گاز سرعت را کنترل میکنید، گیربکس اقدام به تغییر دنده نمیکند.
عوامل مخرب گیربکس اتوماتیک
بیشتر عواملی که باعث خرابشدن گیربکس میشوند، در هنگام رانندگی و استفاده از جعبهدنده رخ میدهد. استفاده نامناسب از حالتهای مختلف جعبهدنده در بسیاری از نواقص احتمالی موثر است. به عنوان مثال قراردادن خودرو در حالت P وقتی که ماشین در حال حرکت است یا رانندگیکردن در وضعیتی که خودرو در حالت خنثی یا خلاص قرارگرفتهاست، باعث خرابیهای جبران ناپذیری میشود. قبل از آغاز رانندگی با خودروهایی که به گیربکس اتوماتیک مجهز هستند، حتماً نسبت به فراگیری اصول اولیه اقدام کنید. در این صورت میزان خرابیها کاهش مییابد. گاهی این خسارتها علاوه بر خرابکردن گیربکس، مصرف سوخت را افزایش میدهد و به بروز نواقص در موتور نیز منجر میشود.
سرویسهای بررسی و چکاپ دورهای اتومبیلها در کاهش نواقص تاثیر بسیاری دارند. درواقع زمانیکه کوچکترین ایرادات را در همان ابتدا برطرف میکنید، امکان گسترش نواقص را به خودرو نمیدهید. همچنین تعویض بهموقع روغن، فیلترها و سایر الزامات سبب میشود که عملکرد خودرو مناسب باشد. از طرفی این اقدامات در افزایش طول عمر مفید خودرو نیز موثر هستند. حتی اگر تصور میکنید که هزینه مراجعه به تعمیرگاه زیاد است، میتوانید اطلاعاتی را کسب کنید و خودتان بررسیهای موردنیاز را انجام دهید. البته توجه داشته باشید که این اقدام تنها برای تعویض روغن توصیه میشود. زیرا شما امکان شناسایی بسیاری از خرابیها را ندارید.
منابع :
- cati-co.com
- transmissionrepairguy.com
- www.confused.com
- driving.ca
- forum.downallfa.com
- dcar.ir
- gearboxfix.com
- www.pedal.ir
- www.dieselpars.com
- carstan.ir
- turboyadak.com
- carbalad.com
- carstan.ir
- gozargah.biz
- atoorsanat.com
- gozargah.biz
- www.kalasanati.com
- cargeek.ir
- cargeek.ir
- gearbox-part.com
- www.milneroffroad.com
- vasetkala.com
- carservicingandyou.com.au
- ame5101.com
- xn--tgbcg4gc.net